Voorkomen van valkuilen 

Zonder visie op de toekomst wordt beleid richtingloos. Wanneer het nadenken over de lange termijn te ingewikkeld wordt om op de achterkant van een sigarendoosje te doen, dan worden vaak ‘toekomstverkenningen’ ingezet. Dit zijn systematische analyses van wat er in de toekomst mogelijk zou kunnen zijn en waarbij gebruikgemaakt wordt van wetenschappelijke kennis. Scenario’s, prognoses en projecties zijn voorbeelden van methoden van toekomstverkenning die worden ingezet met het doel richting te geven aan beleid.

Jarenlang onderzoek naar praktijken van toekomstverkenning heeft aangetoond dat er een aantal veel voorkomende valkuilen en uitdagingen verbonden is aan het verkennen van de toekomst. Zo blijkt bijvoorbeeld:

• Dat sommige breed gedeelde ideeën over hoe beleidsgerichte toekomstverkenningen zouden moeten worden gedaan in de praktijk niet houdbaar en werkbaar zijn
• Dat – hoewel onzekerheid over de toekomst vaak aanleiding is voor het doen van een toekomstverkenning  - toekomstverkenners in de loop van het proces onzekerheden steeds meer gaan mijden 
• Dat vaak te gemakkelijk wordt blindgevaren op één type toekomstverkenning: het verkennen van de verrassingsvrije toekomst